Jakość

ISO 9001

ISO 9001:2008; PN-EN ISO 9001:2009 - System Zarządzania Jakością – Wymagania (Quality management systems – Requirements). Norma zawiera wymagania dla systemu zarządzania jakością mające zastosowanie dla każdej organizacji, niezależnie od jej wielkości i rodzaju, która potrzebuje wykazać zdolność do ciągłego dostarczania wyrobów zgodnych z wymaganiami klienta i mających zastosowanie przepisów oraz dąży do zwiększenia zadowolenia klienta.

Norma ISO 9001:2008 składa się z ośmiu punktów, z czego punkty od 4 do 8 zawierają wymagania. W przypadku, gdy dowolna organizacja spełnia wszystkie wymagania tej normy, może ubiegać się o wydanie stosownego certyfikatu. Certyfikat zgodności z powyższą normą wydaje niezależna jednostka certyfikująca.

Seria norm ISO 9000 obejmuje następujące normy:

ISO 9000:2005 System zarządzania jakością – Podstawy i terminologia
ISO 9001:2008 System zarządzania jakością – Wymagania
ISO 9004:2000 System zarządzania jakością – Wytyczne doskonalenia funkcjonowania

AQAP

Od początku powstania paktu północnoatlantyckiego, państwa NATO nadzorowały jakość dostarczanych wyrobów. Nadzorowanie to obejmowało również funkcjonujące u dostawców systemy. Wymagania w tym zakresie zawarte były w dokumentach normalizacyjnych poszczególnych państw, np. amerykańskie normy MIL-STD (Military Standard) czy brytyjskie normy BS (British Standard), jak również w publikacjach NATO, typu AQAP (Allied Quality Assurance Publication), jako zbiór wymagań jakościowych do umieszczenia przez zamawiającego w zawieranych umowach. Od 1987 roku, czyli daty wydania norm serii ISO 9000 państwa NATO zadecydowały o całkowitym adaptowaniu tych norm, jako punkt wyjścia do opracowywania publikacji NATO dotyczących systemów zrządzania jakością dostawców. I tak, na bazie struktury i wymagań ISO serii 9000 powstawały kolejne wydania AQAP. Nowelizacja publikacji typu AQAP, która nastąpiła w 2003 r. przyjmuje jako odniesienie model normy ISO 9001:2000. Ponieważ głównym celem publikacji typu AQAP jest wykorzystywanie ich jako dokumenty kontraktowe, nie zastąpiono wymagań jednym dokumentem. Zachowano starą filozofię norm ISO 9000 z 1994 roku dzielącą zakresy stosowania, pozostałe cechy nowego podejścia do zarządzania jakością wg ISO 9001:2000 w pełni wykorzystano. W 2005 roku opracowano nowy AQAP 2105 dotyczący zasad opracowywania planów jakości. W 2006 r. oraz 2009 r. dokonano kolejnej nowelizacji AQAP w wyniku których obowiązują następujące dokumenty kontraktowe:

AQAP 2110:2009, wydanie 3 - "Wymagania NATO dotyczące zapewnienia jakości w projektowaniu, pracach rozwojowych i produkcji"
AQAP 2120:2009, wydanie 3 - "Wymagania NATO dotyczące zapewnienia jakości w produkcji"
AQAP 2130:2009, wydanie 3 - "Wymagania NATO dotyczące zapewnienia jakości w kontroli i badaniach"
AQAP 2210:2006, wydanie 1 - "Wymagania uzupełniające NATO do AQAP 2110 dotyczące zapewnienia jakości oprogramowania"
AQAP 2105:2009, wydanie 2 - "Wymagania NATO dotyczące planów jakości dla wyrobu będącego przedmiotem zamówienia"

W trakcie wdrażania systemu zarządzania jakością dostawca może wykorzystać poniższe dokumenty:

AQAP 2009: 2006- "Wytyczne NATO do stosowania AQAP serii 2000"
AQAP 2131: 2006- "Wymagania NATO dotyczące zapewnienia jakości w kontroli końcowej"
AQAP 2105: 2005- "Wymagania NATO dotyczące planów jakości dla wyrobu będącego przedmiotem zamówienia"
AQAP 2210: 2006- "Wymagania uzupełniające NATO do AQAP 2110 dotyczące zapewnienia jakości oprogramowania"

W celu nadzorowania i monitorowania systemu zapewnienia jakości dostaw dodatkowo państwa NATO obowiązują następujące dokumenty:

STANAG 4107, wydanie 7 - który ustala zasady nadzorowania systemu zarządzania jakością dostaw, zwanego procesem Rządowego Zapewnienia Jakości GQA (Government Quality Assurance) oraz wprowadza publikacje AQAP.
AQAP-2000 - Polityka NATO dotycząca zintegrowanego systemowego podejścia do jakości w cyklu życia wyrobu.

Głównym celem NATO w zarządzaniu jakością dostaw jest wdrożenie takiego systemu, aby poszczególne państwa były zdolne do produkowania i dostarczania na potrzeby wojska bezpiecznego, niezawodnego i materiałooszczędnego wyrobu. Aby to uzyskać opracowano politykę jakości, która zakłada:

pełną odpowiedzialność wszystkich zaangażowanych stron za jakość wyrobu, tj.: użytkownika, zamawiającego, dostawcy oraz personelu przeprowadzającego proces nadzorowania w ramach GQA w całym cyklu życia wyrobu.

szacowanie i sterowanie ryzyka związanego z realizacją kontraktu, na podstawie którego podejmuje się decyzję o przeprowadzeniu procesu Rządowego Zapewnienia Jakości.

Szczególną rolę w tym systemie odgrywa dostawca, który powinien mieć wdrożony system zrządzania jakością wg odpowiedniego AQAP typu kontraktowego.

Korzyści wynikające z funkcjonowania w organizacji systemu zapewnienia jakości zgodnego z AQAP.

zwiększenie konkurencyjności na rynku
spełnienie wymagań zamawiającego
zmniejszenie ryzyka związanego z realizowanymi przedsięwzięciami
zapewnienie identyfikowalności realizowanych procesów
zwiększenie skuteczności i efektywności procesów